Chips fabriek pakt 'energieverslindend monster' aan

Ontdek hoe Lay’s, een toonaangevende chipsfabrikant, zijn persluchtsysteem heeft geoptimaliseerd om energieverspilling tegen te gaan en de efficiëntie te verhogen. In deze casestudy gaan we in op de uitdagingen waarmee het bedrijf te maken had, de geïmplementeerde oplossingen en de indrukwekkende resultaten die zijn behaald met behulp van de debietmeettechnologie VPInstruments.

Als het gaat om energiebesparing in de Nederlandse industrie, zijn er nog steeds kansen die voor het grijpen liggen.

De energieverslindende reuzen, zoals Tata Steel of Akzo Nobel, lopen misschien voorop als het gaat om efficiënt energieverbruik, maar bij kleine en middelgrote bedrijven is er nog veel ruimte voor verbetering. De Lay’s-chipsfabriek van PepsiCo in Broek op Langedijk laat zien hoe dit in de praktijk kan worden gerealiseerd.

Bij binnenkomst in de hal van de fabriek van PepsiCo in Noord-Holland hangen er grote mediakubussen aan het plafond u op onderwerpen als watergebruik, energiebesparing en het tegengaan van klimaatverandering. Hier werken zo’n 250 mensen en rollen er dagelijks een miljoen zakjes chips van de band.

"Als fabriek ligt het niet voor de hand dat we energie moeten besparen", zegt Dave van Braak, manager Duurzaamheid en Faciliteiten bij de Lay’s-fabriek in Noord-Holland. "De gas- en elektriciteitsprijzen zijn alleen maar gedaald, waardoor er weinig prikkels zijn om te besparen."

Wet milieubeheer

Bedrijven als Akzo Nobel, DSM en Tata Steel zetten zich al jaren in voor energie-efficiëntie, maar de sector als geheel komt op dit gebied maar langzaam op gang. Hoewel de Nederlandse Wet milieubeheer voorschrijft dat alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van minder dan vijf jaar moeten worden genomen, blijkt uit onderzoek dat in de praktijk alleen maatregelen met een terugverdientijd van twee jaar of minder worden doorgevoerd. Waarom doet PepsiCo het dan wel?

"Als bedrijf willen we onze verantwoordelijkheid nemen", zegt Van Braak, verwijzend naar de Wet milieubeheer. "We doen ons best om dergelijke projecten binnen het bedrijf te vinden."

Door proactief te zijn loopt PepsiCo voor op andere bedrijven. ‘Het is niet zo dat ondernemers niet bereid zijn om duurzamer te worden, maar ze hebben een tekort aan tijd en kennis’, zegt Margreet van Gastel, ambassadeur voor Energy Challenges 2020 bij het Ministerie van Economische Zaken. De dagelijkse gang van zaken neemt de tijd van het management volledig in beslag, waardoor er weinig tijd overblijft om zich te verdiepen in energie-efficiëntie. Dit betekent dat ze kansen niet benutten. Van Gastel noemt als voorbeeld leidingisolatie, die vaak al binnen enkele maanden terugverdiend is. ‘Maar weten ondernemers dat wel?’, vraagt ze zich af.

Directe energiebesparing op perslucht

Volgens het rapport van Berenschot over transitietrajecten naar elektrificatie in de chemische industrie is het hergebruik van perslucht een bestaande techniek met een korte terugverdientijd. PepsiCo maakt, net als veel andere bedrijven, gebruik van perslucht om allerlei processen aan te sturen: voor het openen en sluiten van kleppen in machines, voor het reinigen van het leidingnetwerk en voor het wegblazen van ‘slechte chips’ en aardappelen uit de productielijn op de transportband. Die lucht wordt via een leidingnetwerk dat onder continue druk staat door de fabriek geleid. In de Lay’s-fabriek in Noord-Holland realiseren ze al energiebesparingen door zowel efficiënt gebruik van perslucht als een juiste afstemming van het proces. Toch kost elke kW perslucht 7 kW elektriciteit om te produceren en besloot Van Braak het gebruik van perslucht in de fabriek opnieuw onder de loep te nemen.

Perslucht: het verborgen energieverslindende monster in de fabriek

Geveke Energy Services heeft het productiesysteem van Lay’s herontworpen, waardoor de Lay’s-chipsfabriek nu 60% op haar elektriciteitsverbruik bespaart.

‘Je bouwt een fabriek, het bedrijf groeit, u het een beetje u en u alles aan elkaar. Voor u het u , u een energieverslindend monster u ,’ zegt Pascal van Putten, eigenaar van VPInstruments de meetapparatuur leverde voor de fabriek van PepsiCo in Noord-Holland. ‘Maar zolang het productieproces soepel verloopt, durft niemand eraan te komen.’

De mensen bij PepsiCo waren dapper genoeg om dat ook daadwerkelijk te doen. Eerst werd het hele systeem gecontroleerd op lekken en knelpunten. ‘Sommige koppelingen waren vastgezet met een kabelbinder’, zegt Van Braak. ‘Zo’n constructie gaat onvermijdelijk lekken.’

Vervolgens hebben ze de druk in het leidingnetwerk geleidelijk verlaagd van 7 bar naar 5,3 bar. Met elke bar die ze de druk in het systeem verlaagden, verminderden ze het lekverlies met 15% en het stroomverbruik met 7%. In plaats van het hele systeem op de hoogst vereiste druk te houden, plaatsten ze kleine drukverhogers op plaatsen waar een hogere druk daadwerkelijk nodig was.

Resultaat: energiebesparing op perslucht bij chips fabriek

Geveke heeft deze energiebesparingen mogelijk gemaakt door een debiet- en drukregelaar te integreren, evenals een compressormanagementsysteem en een online monitoring dat voldoet aan de relevante ISO-normen. Dankzij deze aanpassingen is de fabriek in Broek op Langedijk nu de meest energiezuinige fabriek van PepsiCo in Europa.

Daarnaast verbrandt de fabriek biogas uit haar eigen waterzuiveringsinstallatie om de ovens op de juiste temperatuur te houden. Dit is goed voor 3% van het energieverbruik tijdens het bakken. Uit de frituurdampen wordt restwarmte teruggewonnen: een deel daarvan wordt gebruikt voor de verwarming van de gebouwen en een kleiner deel wordt teruggevoerd naar het productieproces. PepsiCo blijft zoeken naar manieren om de warmte die via de schoorsteen verloren gaat, beter te benutten.

Terugverdientijd

"Je moet naar de kosten over de gehele levenscyclus kijken en mensen daar ook toe aansporen", zegt duurzaamheidsmanager Van Braak. "Dan is de aanschaf weliswaar iets duurder, maar dat u terug." De investering van PepsiCo in efficiëntie op het gebied van perslucht had zich binnen een jaar terugverdiend.

De duurzaamheidsmanager zou graag meer willen doen, maar soms levert een aanpassing in een fabriek elders in Europa meer milieuvoordelen op per geïnvesteerde euro, waardoor het moederbedrijf een andere beslissing neemt. ‘Maar ik heb een aantal geweldige plannen die absoluut interessant zijn, vooral als de energieprijzen zouden stijgen,’ zegt Van Braak.

Het artikel is geschreven door Energeia, www.energeia.nl. Gepubliceerd op 3 mei 2017.